Erfbelasting bij een overlijdensrisicoverzekering: wanneer betaal je het?
Je partner ontvangt een uitkering uit jouw overlijdensrisicoverzekering (ORV). Maar krijgt diegene ook écht het hele bedrag? Dat hangt af van hoe je de verzekering hebt afgesloten. Soms telt een deel van de uitkering mee voor de erfbelasting. Gelukkig kun je vooraf iets doen om dit te voorkomen.
Op deze pagina lees je meer over:
Wanneer je erfbelasting betaalt over een ORV-uitkering.
Hoeveel erfbelasting je mogelijk betaalt.
Hoe kruislings verzekeren en premiesplitsing erfbelasting voorkomen.
Wanneer betaal je erfbelasting over een ORV-uitkering?
Over de ORV-uitkering betalen je nabestaanden geen inkomstenbelasting. Maar wel soms erfbelasting. Deze belasting betaalt iemand als diegene geld of bezit krijgt na iemands overlijden.
Een voorbeeld: stel, je woont samen met je partner. Je hebt een ORV op je eigen leven afgesloten en je partner ontvangt de polis. Je betaalt alle premies voor de ORV uit je eigen vermogen. Overlijd je? Dan ontvangt je partner de uitkering.
Toch betekent dit niet automatisch dat je partner geen erfbelasting betaalt. De Belastingdienst kan oordelen dat de uitkering uit jouw vermogen komt. Dit heeft te maken met de regels uit de Successiewet. Zo kan het voorkomen dat je partner (deels) erfbelasting moet betalen over het ontvangen bedrag.
Of je erfbelasting moet betalen over je ORV-uitkering hangt samen met hoe je verzekering is afgesloten. Ook deze punten spelen mee:
Wie de verzekering heeft afgesloten.
Wie de premie heeft betaald.
Wie de begunstigde is.
Of er sprake is van gezamenlijk of gescheiden vermogen.
Welke samenlevingsvorm van toepassing is.
Belangrijke factor: de samenlevingsvorm
Of je partner erfbelasting betaalt en hoeveel, verschilt per situatie. Vooral de samenlevingsvorm speelt een belangrijke rol.
Ben je getrouwd of samenwonend? Dan gaat de Belastingdienst er vaak vanuit dat premies gezamenlijk betaald zijn.
Is er juist sprake van huwelijkse voorwaarden met gescheiden vermogens? Dan gelden er weer andere regels.
Met kruislings verzekeren kan je erfbelasting voorkomen. Dat betekent dat je een verzekering afsluit op elkaars leven.
Erfbelasting voorkomen: zo werkt kruislings verzekeren
Lees hier hoe kruislings verzekeren of een premiesplitsing werkt.
Premiesplitsing
Goed om te weten: kies voor een premiesplitsing, waarbij beide partners elk hun deel van één polis betalen, als één van onderstaande punten voor jou geldt:
- Als je getrouwd bent in gemeenschap van goederen.
- Als je iets hierover hebt opgenomen in de huwelijkse voorwaarden óf het samenlevingscontract.
Erfbelasting: een overzicht per situatie
Wil je snel zien wanneer erfbelasting om de hoek komt kijken? Check dan onderstaand overzicht.
Twijfel je of jouw ORV gevolgen heeft voor de erfbelasting? Laat dan een financieel adviseur met je meekijken.
Samenlevingsvorm | Hoe de verzekering is afgesloten | Erfbelasting? | Waarom? |
Getrouwd in gemeenschap van goederen | Polis op één naam, partner ontvangt de uitkering | Ja | Je betaalt de premie uit jullie gezamenlijke vermogen. Daardoor telt een deel van de uitkering mee voor de erfbelasting. |
Getrouwd onder huwelijkse voorwaarden | Polis op één naam, partner ontvangt de uitkering | Ja | Je betaalt de premie uit het vermogen van de overledene. Daardoor kan de uitkering meetellen voor de erfbelasting. |
Getrouwd onder huwelijkse voorwaarden | Kruislings verzekerd + premiesplitsing | Nee, in principe niet | Iedere partner betaalt de premie voor de eigen verzekering. Daardoor geldt de uitkering niet als erfenis. |
Samenwonend zonder samenlevingscontract | Polis op één naam, partner ontvangt de uitkering | Ja | In dit geval ben je meestal geen fiscale partner en is er een vrijstelling van € 2.769,-. Uitzondering: wie minimaal 5 jaar op hetzelfde adres staat ingeschreven, geldt wel als fiscaal partner. |
Samenwonend met samenlevingscontract of fiscaal partnerschap | Polis op één naam, partner ontvangt de uitkering | Soms niet | In sommige situaties geldt een vrijstelling. Vraag hierover advies aan een financieel adviseur. |
Samenwonend | Kruislings verzekerd of premiesplitsing | Meestal niet | De uitkering geldt als een eigen recht en niet als een erfenis. |
Geregistreerd partnerschap met voorwaarden | Kruislings verzekerd | Nee | De uitkering geldt als een eigen recht en niet als een erfenis. |
Check de tarieven en vrijstellingen voor erfbelasting in 2026
Ingewikkeld? Een voorbeeld helpt vaak. Stel, je woont samen met je partner en hebt een standaardpolis maar bent geen fiscaal partner. Je komt plots te overlijden. Na jouw overlijden ontvangt je partner € 250.000,- uit je ORV. Een deel van deze uitkering telt mee voor de erfbelasting. Daardoor houdt je partner minder geld over. Met de tarieven van 2026 ontvangt je partner in dit rekenvoorbeeld uiteindelijk € 166.974,-.
Kies je voor kruislings verzekeren? Dan wordt de uitkering niet gezien als erfenis. Je partner betaalt dan € 0,- erfbelasting. Dat scheelt € 83.026,-. Een flink bedrag dat je partner bijvoorbeeld kan gebruiken voor de hypotheek, vaste lasten of wat extra financiële rust in een moeilijke periode.
In het kort:
Uitkering: € 250.000
Vrijstelling (geen fiscaal partner): − € 2.769
Belastbaar: € 247.231
30% over € 158.669 + 40% over € 88.562 = € 83.026 erfbelasting
Je partner houdt over: € 166.974
Er zijn vaste bedragen voor de vrijstellingen en tarieven. Deze veranderen jaarlijks.
Disclaimer: Dit is een vereenvoudigd rekenvoorbeeld op basis van de tarieven en vrijstellingen van 2026. Deze bedragen worden jaarlijks aangepast. Wat je partner uiteindelijk ontvangt, hangt af van jullie persoonlijke situatie. Bespreek dit met een financieel adviseur.
Vrijstellingsbedragen in 2026
Erfgename | Bedrag |
Partner/ echtgenoot | € 828.035,- |
(Pleeg/ stief/ klein)kind | € 26.230,- |
Overige erfgenamen | € 2.769,- |
Tarieven in 2026
Erfgename | Percentage tot € 158.669 | Percentage na € 158.669 |
Partner/ kind | 10% | 20% |
Kleinkinderen | 18% | 36% |
Overige erfgenamen | 30% | 40% |
ORV en erfbelasting bij een hypotheek
Heb jij jouw ORV gekoppeld aan je hypotheek? Dan is het goed om te weten dat je hypotheek niet bepaalt of er erfbelasting betaald moet worden. Dat hangt vooral af van hoe de verzekering is afgesloten én wie de uitkering ontvangt.
Wil je weten welke oplossing het beste past bij jouw situatie? Bespreek dit dan met een financieel adviseur. Die kijkt samen met jou wat past voor jou en je nabestaanden. Bij Scildon kies je voor een Lifestyle Hypotheek ORV of een Lifestyle ORV.
Andere interessante artikelen voor jou
We hebben verschillende artikelen voor je geschreven rondom ORV's. Lees snel verder voor meer informatie.
Een ORV afsluiten met een medisch verleden? Dit wil je weten!
Een eerdere ziekte of aandoening roept vaak vragen op. Kun je nog een overlijdensrisicoverzekering afsluiten? En wat betekent dit voor je premie? We zetten de belangrijkste antwoorden voor je op een rij.
Nieuwe hypotheek? Vergeet niet je ORV.
Verhuis je naar een nieuwe woning? Kijk dan ook opnieuw naar jouw overlijdensrisicoverzekering. Soms kun je deze meenemen, soms is aanpassen slimmer. We leggen uit waar je op kunt letten.
Een ORV en belastingaangifte: hoe zit dat?
Belastingaangifte doen is al ingewikkeld genoeg. Dan wil je niet twijfelen over je overlijdensrisicoverzekering. Moet je deze opgeven? En heeft een uitkering gevolgen voor de belasting? We leggen het aan je uit.
Veelgestelde vragen over erfbelasting en ORV
Je vindt hier een aantal veelgestelde vragen over erfbelasting en een ORV. Staat je antwoord er niet tussen? Neem gerust contact met ons op. We helpen je graag.
Is een overlijdensrisicoverzekering een erfenis?
Niet automatisch. De uitkering van een ORV is alleen een erfenis als de polis tot de nalatenschap behoort. Dit hangt af van wie de premiebetaler is. Bij kruislings verzekeren kan erfbelasting vaak worden voorkomen, als de verzekering en de vermogensverhoudingen op de juiste manier zijn ingericht.
Waarom moet je een overlijdensrisicoverzekering opgeven bij de belasting?
De uitkering van een ORV hoef je niet op te geven voor de inkomstenbelasting. Wel kan de begunstigde aangifte erfbelasting moeten doen als de uitkering onderdeel is van de nalatenschap. Als de premie niet aftrekbaar is gemaakt, valt de uitkering niet onder de inkomstenbelasting.
Dekt een overlijdensverzekering erfbelasting?
Een ORV keert een bedrag uit dat de nabestaande kan gebruiken om bijvoorbeeld erfbelasting te betalen. Ben je kruislings verzekerd? Dan kan erfbelasting vaak worden voorkomen. De ORV zelf is dus geen verzekeringsproduct tégen erfbelasting, maar een slimme polisconstructie kan erfbelasting volledig voorkomen.
Hoeveel belasting betaal je over een uitkering van een overlijdensrisicoverzekering?
Over de uitkering betaal je geen inkomstenbelasting. Erfbelasting is alleen verschuldigd als de uitkering tot de nalatenschap behoort.
Dit tarief bedraagt in 2026:
Partner en kinderen: 10% (tot € 158.669) en 20% (over het meerdere)
Kleinkinderen: 18% (tot € 158.669) en 36% (over het meerdere)
Overige erfgenamen: 30% (tot € 158.669) en 40% (over het meerdere)